Zorg moet intercultureler! Diana Monissen, directeur-generaal curatieve zorg van het Ministerie van Volksgezondheid maakt een eind aan de discussie over de interculturele zorg. Op het jubileumcongres Gekleurde Gekte in Den Haag gaf zij gisteren het startsein voor betere interculturele zorg in alle zorglijnen.

'We moeten ons in de toekomst richten op het totaalbeeld', zei Monissen na de onthulling van het nieuwe programmavoorstel van de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw).

Discussie

Al lange tijd discussiëren geestelijke zorgspecialisten over de interculturele zorg. De ene groep vindt dat de aanpak moet bestaan uit instellingen die zich specifiek richten op allochtone patiënten. De andere helft vindt dat de algehele gezondheidszorg meer intercultureel moet worden. Deze discussie onderling bestaat wellicht nog steeds, maar vanuit de politiek wordt nu een belangrijke stap gezet richting een zorgprogramma dat in al haar facetten intercultureel moet worden.

Huidige zorg niet toegankelijk

De huidige geestelijke gezondheidszorg is niet toegankelijk genoeg voor mensen met een andere etnische achtergrond. Onderzoeken tonen aan dat nog teveel mensen niet weten waar ze terecht moeten met hun klacht. En ook wanneer dit wel lukt, is het een hele opgave om de behandelmethode te laten aansluiten bij de identiteit van de migranten patiënt. In het MTNL-praatprogramma de tafel van Babel kwam deze kwestie eerder aan de orde. Indra Boedjarath, directeur van Mikado, het kenniscentrum interculturele zorg, pleitte in deze uitzending voor interculturele zorg in alle zorglijnen.

Buiten eigen kader denken

De Nederlandse behandelmethode is veelal berust op wetenschappelijke onderzoeken. 'Bij interculturele zorg is het echter ook nodig om buiten dit kader denken', meent professor Dinesh Bhugra, voorzitter van de Royal College of Psychiatrists in Groot-Brittannië. Op het congres gaf hij een interessante lezing over de mogelijke oorzaken van psychische stoornissen bij migranten. 'Een advocaat uit Pakistan die in Nederland taxichauffeur is, kan erg worstelen met zijn identiteit. Maar ook bij tweede generatie migranten kan zich hetzelfde probleem voordoen. Zij groeien op in het nieuwe land en krijgen op school de westerse culturele normen en waarden mee die soms geheel in strijd zijn met die van de familie.'

Schizofrenie onder Marokkanen

Persoonlijkheidsstoornissen liggen bij migranten uit een sociale bevolkingsgemeenschap snel op de loer volgens Bhugra. Schizofrenie is dan ook een vaak voorkomende diagnose. Met name bij Marokkanen. Het MTNL programma De Mix maakte hier een driedelige serie over. Schizofrenie bij Marokkanen.

Meer sociale kijk

Een meer sociaal wetenschappelijke kijk op het probleem kan volgens de Britse arts ook een goede behandelmethode zijn. Terwijl westerse artsen nog te vaak het medisch wetenschappelijke systeem vooropstellen boven de sociaal wetenschappelijke methode.

Medisch antropoloog en sociaal psychiatrisch verpleegkundige Gerdien Tempelman kent artsen die zich sterk vasthouden aan dit laatste systeem. Voor Symfora Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) geeft zij trainingen aan psychologen en psychotherapeuten om betere interviews te houden met patiënten met een etnisch culturele achtergrond. 'Tijdens mijn trainingen merk ik dat therapeuten worstelen met de vraag in welke mate zij in hun interviews de etnische patiënt tegemoet moeten komen. Persoonlijk vind ik dit een dienst die je als professional levert, maar er zijn ook psychologen die het hier niet mee eens zijn.'

Persoonlijk verhaal

Iemand die in Nederland woont en werkt zou zich moeten aanpassen aan de Nederlandse normen en waarden. Maar wanneer dit nu juist problemen oplevert bij de migrant en hij om die reden met een psycholoog wil praten, is het fijn als deze ook kan meedenken vanuit het culturele perspectief van de patiënt. Anna Petrona maakte het mee dat haar arts haar niet begreep. In onderstaande filmpje vind je haar persoonlijke verhaal.