Publicaties Maatschappelijk Verantwoord Adviseren
Wij oefenen als organisatieadviseurs een beroep uit dat "van grote maatschappelijke en economische betekenis is. Wij dragen als het goed is bij tot het beter doen functioneren van organisaties. Niet alleen efficiënter en effectiever, maar ook socialer en zelfs menselijker" (Zijderveld, 2007). Wij worden geacht ons vak uit te oefenen in een bijzonder tijdsgewricht: een wereldeconomie in crises en een wereldecologie die behoorlijk uit evenwicht blijkt. Waarin bestaande zekerheden en aannames met betrekking tot ons vak (organiseren, adviseren, veranderen) aan het wankelen lijken te worden gebracht. Wij worden geacht ons vak uit te oefenen in een samenleving, een wereld waarin bestaande conventies over de relatie tussen mens, organisatie en samenleving lijken te zijn uitgewerkt. Waarin we meer dan duidelijk ervaren dat er een einde lijkt te zijn gekomen aan een tijdperk van "maximale winst" en "meer doen met minder mensen". Waarin duurzaamheid en sociaal maatschappelijk ondernemen volop in de belangstelling staat van overheid en bedrijfsleven, en zeker ook van consumenten. In deze veranderende wereld kunnen wij als georganiseerde organisatieprofessionals niet anders dan nu wederom fundamenteel nadenken over onze maatschappelijke verantwoordelijkheid in het uitoefenen van ons advies. Een maatschappij waar we niet alleen deel van uit maken, maar waar we mede vorm aan geven. Wat is dan eigenlijk onze maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid als adviseur? Sinds Taylor en andere grondleggers van ons beroep zoals Ernst Hijmans is het de verantwoordelijkheid van een adviseur om de sociale conventies te identificeren, die organisatieontwikkeling in de weg staan (Strikwerda). Een organisatieprofessional die alleen uit is op invloed, macht en het verdienen van geld verdient het predicaat ‘professional' niet. Adviseurs dragen met hun professie bij tot een betere samenleving door bij te dragen aan het beter functioneren van organisaties. Als professional dienen we daarbij niet enkel het belang van onze opdrachtgever, maar worden we geacht onze kennis en kunde in te zetten in het belang van alle belanghebbenden, in ieder geval zouden geen van de belanghebbenden schade moeten ondervinden van de gegeven adviezen of gepleegde interventies. Daarbij is het onze verantwoordelijkheid al ons professionele handelen te toetsen op ecologische en maatschappelijke consequenties. Daar waar heersende gewoontes of richtlijnen of regelgeving ruimte voor interpretatie en eigen verantwoordelijkheid laat, kunnen wij en moeten wij ons geweten laten spreken. En daar waar nodig bereid zijn onconventioneel te handelen. We zijn het onze professie verplicht niet alleen maatschappelijk verantwoord te handelen in onze opdrachten. Meer dan dat: we (als adviseurs en onze bureaus) zijn het aan onszelf - en de maatschappij die ons het werken mogelijk maakt - verplicht om tot voorbeeld te zijn van onze cliënten op zowel maatschappelijk economisch als ecologisch terrein. Drs. Anne S. de Jong cmc |
