Dit is de grote omwenteling Dit is geen gewone economische crisis, althans niet volgens de befaamde Amerikaanse economisch geograaf Richard Florida. Hij spreekt van de Great Reset, de grote omschakeling naar een economie die draait om kennis en creativiteit.

Richard Florida:

Hét moment om te investeren
in de creativiteit van mensen.

Wie dat inziet, investeert nú in mensen en niet in het overeind houden van de oude economie. Voor Richard Florida, auteur van het invloedrijke boek The Rise of The Creative Class, markeert de huidige crisis het begin van de grote fundamentele transformatie van onze economie. Het systeem deugt niet meer. De economie zoals wij die kennen, met zijn oude structuren die diep geworteld zijn in een industrieel verleden, staat op het punt voorgoed te verdwijnen. Florida, verontwaardigd: ‘Maar ik lees alleen over maatregelen om de oude economie weer op te pompen en nieuw leven in te blazen. De discussies gaan over wegen en infrastructuur, terwijl ze over mensen en talent moeten gaan.'

Richard Florida is op de Agora Talentia, het eerste wereldforum over talent in het Spaanse Pamplona, waar hij het Europese Jaar van Creativiteit en Innovatie inluidt met een pleidooi voor investeringen in de toekomst in plaats van in het verleden.

V : Dus de huidige crisis is iets anders dan de Grote Depressie van de jaren dertig van de twintigste eeuw?
‘Ja. Als je hem al wilt vergelijken, dan lijkt hij eerder op de Lange Depressie die Amerika aan het einde van de negentiende eeuw trof. Toen die rond 1900 over was, bleek het economische landschap voorgoed veranderd. De agrarische gemeenschappen en kleine handelssteden hadden plaats gemaakt voor gigantische fabriekssteden als Chicago, Pittsburgh of Detroit. Wie nu angstvallig probeert industriële conglomeraten te redden, doet hetzelfde als boerderijen overeind houden toen de wereld om fabrieken schreeuwde.'

V : Wat moet je nu dan wel doen?
‘Talent is de productiefactor die het verschil maakt in de eenentwintigste eeuw. Als we onze economie willen ontwikkelen, dan moeten we onze investeringen in menselijke creativiteit opvoeren. En dan niet alleen in creatieve beroepen, maar in de brede ontwikkeling van de creativiteit van ieder mens. Uiteindelijk zal dat leiden tot een complete transformatie van de manier waarop wij onze economieën en onze bedrijven organiseren. Mensen zullen daarin centraal staan. Het is een grote omschakeling die sowieso plaats zal vinden, ongeacht wat je doet. Maar je kunt haar bespoedigen door je geld in de ontwikkeling van mensen te stoppen.'

V : Wie zullen er als winnaars uit de Great Reset tevoorschijn komen?
‘De bedrijven die overleven, zijn de bedrijven die werknemers de mogelijkheden bieden om datgene te doen waar ze echt van houden. De prioriteiten van mensen veranderen. Die prioriteiten draaiden om geld en consumeren, om het ontlenen van een identiteit aan het doen van uitgaven. Maar werk zal steeds meer draaien om zingeving, creativiteit en ontwikkeling. De regio die dit door heeft en mensen en hun talenten stimuleert, heeft straks onherroepelijk een economische voorsprong.'

V : Draait die economie van talent om bedrijven of om regio's?
‘Creativiteit komt voor op plekken. We kunnen met onze laptops en mobiele telefoons overal ter wereld werken, maar toch is plek belangrijker dan ooit. Waar veel mensen samenkomen, daar vermenigvuldigt talent zich. De hele wereldeconomie concentreert zich in veertig stedelijke mega-regio's waar mensen graag willen wonen en werken en waar werkgevers zich dus willen vestigen. Voor mijn nieuwste boek ‘Who's your city?' heb ik samengewerkt met het opinie onderzoeksbureau Gallup. Dat heeft in Amerika 30.000 mensen geïnterviewd om erachter te komen wat er voor nodig is om als stad een talentmagneet te kunnen zijn. De keuze van de plek waar je je als individu vestigt, blijkt namelijk de keuze te zijn die de meeste invloed op je leven en loopbaan heeft.'

V : Wat kwam er uit dat onderzoek?
‘Een plek die mensen weet te boeien en binden heeft vijf kenmerken die alle vijf essentieel zijn. Ze vormen een Maslov-achtige piramide. Het begint ermee dat een stad fysiek en economisch veilig is. Daarna volgt het belang van economische mogelijkheden, die voor het welzijn van mensen zorgen. Maar daarmee ben je er niet dit is pas het fundament. Net als een organisatie die talent wil binden, heeft ook een stad die dat wil sterk leiderschap nodig dat een open geest heeft. Vervolgens moet je open staan voor diversiteit van mensen. Monoculturen zijn dodelijk voor innovatie en creativiteit.
De top van de piramide bestaat uit wat ik kwaliteit van plek noem. Het gaat om de mogelijkheid voor mensen om andere mensen te ontmoeten en geïnspireerd te raken door een mooie en duurzame omgeving. In de economie van nu is dat geen frivoliteit, maar een kritische succesfactor.'

V : Hoe lang zal de Great Reset gaan duren?
‘Zeker tien en misschien wel twintig jaar. Rond 2020 moet je ervoor gezorgd hebben dat meer dan vijftig procent van de beroepsbevolking werkt in een beroep waarin kennis en creativiteit centraal staan. Dat kost tijd en moeite. Besef wel dat de ontwikkeling van industrialisering van bedrijvigheid naar een volwassen industriële samenleving bijna een eeuw geduurd heeft en gepaard ging met twee wereldoorlogen, talloze revoluties en massale protesten. Laat dat niet weer nodig zijn. Zorg nu voor nieuwe vormen van onderwijs en leren. Laat mensen de ruimte om zichzelf te ontwikkelen. Zorg dat iedereen zijn of haar passie kan vinden. Als mensen het werk doen waar ze van houden, dan hoeven ze hun geluk niet langer te kopen, want dat laatste is uiteindelijk wat deze crisis veroorzaakt heeft.'

Roy van Dalm - FD 13-03-2009